Pulpitis

Pulpitis is een ontsteking van de tandpulpa: het zachte weefsel met zenuwen en bloedvaten in een tand of kies. In de volksmond heet dit een ontstoken tandzenuw.

De ontsteking ontstaat meestal door diepe cariës, een lekkende of diepe vulling of een klap op de tand. Tandartsen onderscheiden twee vormen:

  • Reversibele pulpitis: de tandpulpa is geïrriteerd en herstelt na behandeling van de oorzaak.
  • Irreversibele pulpitis: de tandpulpa is blijvend ontstoken of beschadigd en herstelt niet meer.

De klachten en behandeling verschillen per vorm. De tandarts onderzoekt de oorzaak en bepaalt welke behandeling nodig is.

Wat is pulpitis?

De pulpa is het zachte weefsel in het binnenste van een tand of kies. Hier lopen zenuwen en bloedvaten die de tand van voedingsstoffen voorzien en zorgen voor het gevoel van warmte, kou en druk. Bij pulpitis raakt dit weefsel ontstoken. De pulpa ligt ingesloten in het harde tandweefsel. Daardoor neemt de druk in de pulpa toe, wat de typische tandpijn veroorzaakt. Er zijn twee vormen van pulpitis, namelijk reversibele en irreversibele pulpitis. De vorm van de ontsteking bepaalt welke behandeling nodig is.

Hoe ontstaat pulpitis?

Pulpitis ontstaat wanneer bacteriën of een beschadiging de pulpa bereiken.

De meest voorkomende oorzaken zijn:

  • Gaatjes (cariës): diepe cariës dringt door het glazuur en tandbeen heen tot de pulpa.
  • Een diepe vulling of uitgebreide tandheelkundige behandeling: het weefsel dicht bij de pulpa raakt tijdelijk geïrriteerd.
  • Trauma: een klap op de tand of kies, bijvoorbeeld door een val, veroorzaakt een scheurtje of breuk waardoor bacteriën binnendringen.
  • Herhaalde behandelingen aan dezelfde tand of langdurig tandenknarsen: deze belasting irriteert de pulpa en vergroot het risico op ontsteking.

Diepe cariës is de meest voorkomende oorzaak. Regelmatige controles helpen om problemen vroeg te ontdekken en tijdig te behandelen.

Reversibele pulpitis

Bij reversibele pulpitis is de pulpa licht ontstoken en herstelt het weefsel na behandeling van de oorzaak. Deze vorm veroorzaakt meestal een korte, scherpe pijn bij koude, warmte of zoetigheid. De pijn verdwijnt zodra de prikkel stopt. Aanhoudende of spontane pijn past meestal niet bij reversibele pulpitis.

De tandarts behandelt de oorzaak, bijvoorbeeld door cariës te verwijderen en de tand te vullen. Daarna herstelt de pulpa meestal. Een tijdige behandeling behoudt de tand vaak.

Irreversibele pulpitis

Bij irreversibele pulpitis is de pulpa onherstelbaar ontstoken of beschadigd. Deze vorm veroorzaakt vaak hevigere en langdurige klachten:

  • Kloppende of bonzende pijn die aanhoudt.
  • Pijn die ’s nachts of bij warmte verergert.
  • Pijn die minuten tot uren aanhoudt nadat de prikkel is verdwenen.
  • Uitstralende pijn naar het oor, de slaap, de kaak of het hoofd, waardoor het soms lastig is om vast te stellen welke tand of kies de pijn veroorzaakt.

Deze klachten verdwijnen niet vanzelf. De tandarts behandelt de ontsteking om de pijn te verlichten en probeert de tand of kies te behouden. Neem bij aanhoudende tand- of kiespijn contact op met de tandarts.

Behandeling van pulpitis

De behandeling hangt af van de vorm en ernst van de ontsteking.

Reversibele pulpitis

De tandarts behandelt de oorzaak van de ontsteking. Meestal verwijdert de tandarts de cariës en plaatst een vulling. Daarna herstelt de pulpa.

Wortelkanaalbehandeling

Bij irreversibele pulpitis is een wortelkanaalbehandeling de standaardbehandeling. De tandarts verwijdert de ontstoken pulpa, reinigt de wortelkanalen en vult deze af. Zo behoudt u uw eigen tand of kies. TandZuiver werkt voor complexe wortelkanaalbehandelingen samen met een endodontoloog.

De tand trekken

Als de tand of kies niet meer te herstellen is, blijft een extractie over. De tandarts bespreekt welke behandeling het meest geschikt is. Of pijnstilling of antibiotica nodig zijn, beoordeelt de tandarts tijdens het onderzoek.

Pulpitis onbehandeld

Zonder behandeling sterft de pulpa af. Dit heet pulpanecrose. Bacteriën verspreiden zich vervolgens via de wortelpunt naar het omliggende weefsel. Hierdoor ontstaat een ontsteking rond de wortelpunt of een tandabces met een ophoping van pus.

Een tijdige behandeling voorkomt deze complicaties en helpt de tand of kies te behouden.

Wanneer gaat u naar de tandarts?

Neem contact op met de tandarts bij aanhoudende of kloppende tand- of kiespijn, vooral wanneer de pijn ’s nachts verergert. De tandarts onderzoekt de oorzaak en behandelt de ontsteking voordat deze zich verder uitbreidt.

Bel dezelfde dag met de tandarts bij:

  • Hevige of ondraaglijke pijn.
  • Zwelling van de wang of kaak.
  • Koorts of een ziek gevoel in combinatie met zwelling.

Neem direct contact op met de huisarts of huisartsenpost bij moeite met slikken of ademhalen.

Advies over pulpitis bij TandZuiver

Heeft u aanhoudende of kloppende kiespijn en vermoedt u een ontstoken tandzenuw? Onze BIG-geregistreerde tandartsen in Heemstede en Haarlem onderzoeken de tand of kies en maken zo nodig een röntgenfoto. Daarna stelt de tandarts vast of sprake is van reversibele of irreversibele pulpitis.

De tandarts legt de bevindingen uit en bespreekt welke behandeling nodig is. U maakt een afspraak in Heemstede of Haarlem of schrijft zich in als patiënt.

TandZuiver
Händellaan 2a
2102 CW Heemstede

Veelgestelde vragen over pulpitis

Hoe behandelt de tandarts pulpitis?

Bij reversibele pulpitis behandelt de tandarts de oorzaak, bijvoorbeeld door cariës te verwijderen en een vulling te plaatsen. Bij irreversibele pulpitis is meestal een wortelkanaalbehandeling nodig. Daarbij verwijdert de tandarts de ontstoken pulpa en reinigt en vult de wortelkanalen. Is de tand of kies niet meer te herstellen, dan kan een extractie nodig zijn.

Hoe ontstaat pulpitis?

Pulpitis ontstaat wanneer bacteriën of beschadiging de tandpulpa bereiken en deze ontstoken raakt. Veelvoorkomende oorzaken zijn diepe cariës, irritatie na een uitgebreide behandeling, een lekkende vulling en een klap op de tand of kies.

Hoe lang duurt pulpitis?

De duur hangt af van de vorm, oorzaak en het moment van behandeling. Bij reversibele pulpitis neemt de irritatie meestal af nadat de tandarts de oorzaak heeft behandeld. Irreversibele pulpitis herstelt niet vanzelf. De pijn kan tijdelijk afnemen wanneer de pulpa afsterft, terwijl de infectie zich verder kan uitbreiden.

Wat zijn de symptomen van een ontstoken pulpa?

Reversibele pulpitis veroorzaakt meestal korte, scherpe pijn bij koude, warmte of zoetigheid. De pijn verdwijnt zodra de prikkel stopt. Bij irreversibele pulpitis is de pijn vaak kloppend en langdurig. De pijn kan ’s nachts of bij warmte erger worden en blijft vaak aanwezig nadat de prikkel is verdwenen.

Wat doet een tandarts bij pulpitis?

De tandarts onderzoekt de tand of kies en test onder meer de reactie op koude, warmte en druk. Zo nodig wordt een röntgenfoto gemaakt. Op basis van het onderzoek stelt de tandarts vast of sprake is van reversibele of irreversibele pulpitis en bespreekt welke behandeling nodig is.

Gaat pulpitis vanzelf over?

Reversibele pulpitis herstelt meestal nadat de tandarts de oorzaak heeft behandeld. Irreversibele pulpitis verdwijnt niet vanzelf. Wanneer de pulpa afsterft, kan de pijn tijdelijk afnemen, maar de bacteriën blijven aanwezig en kunnen een wortelpuntontsteking of abces veroorzaken.

Is pulpitis een spoedgeval?

Pulpitis vraagt om beoordeling door een tandarts. Neem dezelfde dag contact op bij hevige of kloppende pijn, zwelling, koorts of een ziek gevoel. Bij moeite met slikken of ademhalen is directe medische hulp nodig. Vaste patiënten van TandZuiver kunnen bij acute klachten contact opnemen met de spoeddienst.

Is een wortelpuntontsteking ernstig?

Een wortelpuntontsteking ontstaat wanneer bacteriën uit het wortelkanaal zich verspreiden naar het weefsel rond de wortelpunt. Zonder behandeling kan de infectie zich verder uitbreiden en kan een abces ontstaan. De tandarts behandelt de ontsteking meestal met een wortelkanaalbehandeling. Is herstel niet meer mogelijk, dan kan de tand of kies worden getrokken.